close
تبلیغات در اینترنت
خرید دامنه
ورمی کمپوست چیست و روش تولید آن

کشاورزی روز

( کشاورزی - محیط زیست - دامپروری - شیلات )
امروز جمعه 06 اردیبهشت 1398

ورمی کمپوست چیست و روش تولید آن

ورمی کمپوست چیست ؟

ورمی کمپوست همان فضولات یا مدفوع کرم خاکی می باشد. کرم های خاکی مواد معدنی و آلی را خورده و فضولات آنها ماده آلی به نام ورمی کمپوست تحویل می دهد. این ماده که نوعی کود بیولوژیک محسوب می شود

 از انواع بهترین و مغذی تربن کودهای آلی در کشاورزی به شمار می رود. مزایای فراوانی این کود ها نسبت به سایر کودهای آلی دارد مزایایی از جمله: بی بو بودن آن - فاقد وجود علفهای هرز - قابل جذب بودن در هر مرحله از رشد گیاهان و مزایای بیشمار دیگر از ویژگی های این کود می باشد.

مهمترین قابلیت کود ورمی کمپوست روش تهیه آن می باشد که مواد اولیه برای تولید آن در هر مکانی قابل تهیه می باشد و تقریبا هزینه ای برای تامین آن وجود ندارد. انواع زباله های خانگی موجود در منازل ضایعات و پسماند کشاورزی موجود در سطح مزارع و باغات روستائیان انواع کودهای گاوی و گوسفندی و به طور کلی کلیه موادی که جنبه گیاهی داشته باشد به عنوان مواد غذایی این کرم ها تلقی گردیده و آنها را پس از مدت معینی به کود ورمی کمپوست تبدیل می کنند.

 

فواید استفاده از کمپوست

هوموس و مواد آلی خاک را افزایش داده و بعضی از ویتامین‌ها، هورمونها و آنزیمهای مورد نیاز را تأمین می‌کند

این مواد نمی‌توانند بوسیله کودهای شیمیایی تأمین گردند. بنابراین در خاکهای با کمبود مواد آلی بسیار مفید و مناسب می‌باشد.

در ایجاد کشاورزی پایدار مناسب است و از کاهش محصول جلوگیری کرده و باعث افزایش آن می‌گردد .

باعث بهبودی ساختمان خاک شده و عملیات شخم را آسانتر می‌کند همچنین قابلیت ذخیره آب در خاک را افزایش می‌دهد.

ذخيره كننده بزرگي از عناصر و آب بوده و به اين ترتيب اعتماد و دلگرمی كشاورزان با استفاده از آن در مزارع بيشتر می شود و قابليت ذخيره آب در خاک را افزايش می دهد .

در جلوگیری از تغییر اسیدیته خاک همانند یک بافر عمل می‌کند.

وقتی که در هنگام مرحله کمپوست شدن درجه حرارت به 60 درجه یا بیشتر می‌رسد، عوامل پاتوژن و بیماریزا، تخم انگلها، بذر علفهای هرز را از بین برده و آنها را نابود می‌کند.

کمپوستی که کاملاً آماده شده و رسیده باشد، براحتی با خاک در حال تعادل قرار می‌گیرد و تهویه خاک را بهبود می‌بخشد.

کودهای اضافه شده را براحتی و با جلوگیری از تلف شدن و هدر روی در اختیار گیاه قرار می‌دهد.

بسیاری از عناصر‌ و مواد غذایی پر‌مصرف‌ و ‌کم‌مصرف را که در‌خود داشته است در خاک آزاد کرده‌ و در اختیار‌ گیاه قرار می‌دهد.

وزن مخصوص ظاهری خاک را به شدت کاهش داده و بنابراین برای خاک سنگین و رسی بسیار مناسب و مفید است.

چون ظرفیت نگهداری عناصر در سطح آن زیاد می شود، بنابراین در کاهش عناصر و مواد غذایی گیاه در خاکهای سبک و شنی بسیار مناسب و مفید است.

آزولا گیاهی مفید برای شالیزار می‌باشد در صورتیکه رشد مناسب و معقولی در منطقه داشته باشد. ولی اقلیم و شرایط منطقه و همچنین افزایش آلودگی آبها در منطقه به عناصر مختلف خصوصاٌ ازت و فسفر باعث رشد زیاد‌ و بی‌رویه آن شده است بطوریکه امروزه تهدیدی بسیار جدی برای شالیزارها، استخرها، آب‌بندانها و تالابها شده و رشد برنج و جمعیت آبزیان را در معرض خطر قرار داده است.

 

روش تولید ورمی کمپوست

برای تولید ورمی کمپوست زمینی مسطح، بدون سنگ و کلوخ و خرده شیشه انتخاب می کنیم و سطح آن را مرطوب و سپس کاملا کوبید تا سفت شود. علت این امر جلوگیری از ایجاد هیبرید کرم های مورد استفاده با کرم های خاکی معمولی و زایل شدن آنها می باشد.

ایجاد سایبان برای محافظت کرم ها در برابر بارندگی و نور آفتاب

ایجاد پشته ای از مواد آلی (کود گاوی نیمه پوسیده) به شکل گنبدی به عرض 70 و ارتفاع 50 سانتی متر و طول دلخواه و آبیاری فراوان آن به منظور خروج شیرابه کود

ایجاد شیار در طول خط الراس پشته به عمق 15 سانتی متر و ریختن کرم ها به داخل آن و سپس برگرداندن کود روی کرم ها

آبپاشی پشته به صورت روزانه به منظور حفظ رطوبت آن

جداسازی کرم ها از پشته پس از تولید ورمی کمپوست با استفاده از غربال کرم ها

 

نکات قابل توجه برای تولید ورمی کمپوست

هوادهی

می توان با زیر رو کردن توده ، عمل هوادهی را انجام داد. تقریبا هر 2 یا 3 هفته یکبار، مواد بالایی بستر می بایست به آرامی به هم زده شود.

دلایل این کار عبارتند از:

گازهای انبار شده، اجازه فرار می یابند.

از متراکم شدن بیش از اندازه بستر نیز جلوگیری می شود.

دما و رطوبت

دمای مطلوب : در فرآیند کمپوست سازی ( 30-20) درجه سانتیگراد می باشد.

رطوبت: محتویات توده باید مرطوب نگه داشته شوند ولی نباید از رطوبت اشباع شوند، چرا که رطوبت بیش از حد باعث خفگی کرم ها می گردد.

شکل و اندازه ظرف ورمی کمپوست، بسته به شرایط به مقدار زائداتی که به کمپوست تبدیل می شوند و تعداد کرمهایی که کشت می دهیم ارتباط دارد. به طور متوسط 2000 کرم بالغ می توانند در ظرفی با ابعاد یک متر نگهداری شوند و قادر خواهند بود تقریبا 200 کیلوگرم زائدات را در هر ماه به ورمی کمپوست تبدیل نمایند.

جنس ظرف ها می تواند از جنس چوب پرداخت نشده غیر آروماتیک یا پلاستیک باشد.

اگر محیط پرورش کرم بیرون از خانه باشد، استفاده از ظرف های چوبی جهت حفظ درجه حرارت مناسب بهتر است .

 

مناسب ترین گونه کرم خاکی برای تولید ورمی کمپوست

مناسب ترین گونه برای تولید ورمی کمپوست گونه Eisenia foetida بوده که به رنگ قهوه ای مایل به قرمز و کوچکتر از کرم های خاکی معمولی می باشد

کرم ها جزو جانوران  هرمافرودیت می باشند، یعنی  هر کرم اندام های نر و مادگی را توامان دارد، ولی نهایتا کرم با اتصال به جفت دیگر از طریق دو کلیتلوم و تبادل اسپرم  عمل جفت گیری را  انجام می دهد. سپس هر کرم یک کیسه  تخم ریزی در  کلیتلوم خود تشکیل می دهد (کلیتلوم قسمتی برجسته  در  تنه کرم است و در بند های نزدیک سر  یک کرم بالغ قرار دارد). کیسه های تخم ریزی یا همان کوکون ها به رنگ زرد کهربایی بوده و در داخل آن حدود ۷-۳ نوزاد لارو وجود دارد. بنابراین افزایش تعداد کرم ها در هر نسل به صورت تصاعد نسبتا هندسی، خواهد بود. وزن هر کرم بالغ بین ۵/۰ تا ۱ گرم بوده و در هر کیلوگرم حدود ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ نخ کرم وجود دارد. فاصله بین دو نسل (از تخم تا تخم) در شرایط نرمال حدود ۳ ماه بوده و عمر کرم ها بین یک تا دو سال متغیر است.

 

تغذیه کرم Eisenia Foetida

غذای اصلی كرم‌های خاكی بقايای مرده و پوسيده گياهی به انضمام بقايای ريشه‌ی گياهان و نيز كود دامی است .

كرم‌های قرمز بارانی بيشتر مواد زائد آشپزخانه را نيز خواهند خورد ضايعات سبزيجاتی كه در حين تهيه غذا بوجود می آيد برای كرمها قابل استفاده می باشد. مانند پوست سيب‌زمينی، هويج، كاهو، كلم، كرفس، سيب، پوست موز، گريپ فروت و پوست پرتقال، برگ چای، چای كيسه‌ای، تفاله قهوه، كاغذ و مقوا. بعضی از ضايعات زودتر از ساير مواد به كود تبديل می شوند. پوست موز حدود يك هفته طول می كشد در حالی كه پوست پرتقال حدود يك ماه طول خواهد كشيد تا كاملاً تجزيه گردد. نوع و مقدار مواد غذايی در دسترس نه تنها بر روی جمعيت كرم‌های خاكی بلكه بر روی انواع گونه‌های موجود و نرخ رشد و .... تاثير می گذارد.

زائدات کشاورزی شامل باقيمانده محصولات و محصولات جانبي آنها مانند زائدات غلات، دانه‌های روغنی، نيشکر، ساقه ذرت، کتان، کنف، محصولات فرعی کارخانجات روغن، کارخانجات چای و شکر و صنايع مرتبط با ميوه و سبزيجات دارای قابليت تبديل به كرم پوسال (ورمی کمپوست) هستند، روزنامه‌های سياه و سفيد معمولی نيز می توانند کمپوست شوند هر چند نيتروژن آنها پايين است و در نتيجه سرعت تجزيه را کاهش می دهند. اگر کاغذ کمپوست شود نبايد بيش از 15 درصد وزن کل مواد توده کمپوست باشد. زائدات کشاورزی از قبيل باقيمانده محصولات، زائدات سبزيجات، تفاله نيشکر و ... فضولات احشام (فضولات گاو، گوسفند و ...، زائدات شهری (زباله شهری)، زباله‌های صنعتی، زائدات گياهان از قبيل برگ، خاک اره (براي هر صد کيلوگرم خاک اره به يک کيلو نيتروژن نياز است) و ... قابل تغذيه توسط کرمها می باشند. کيفيت محصول توليد شده با بکار بردن کود آلی افزايش می يابد، اغلب مواد آلی زائد قابل تجزيه بيولوژيکی می توانند به کود تبديل شوند. حدود 5 تا 10 درصد موادی كه توسط كرم بلعيده می شوند در بافت هاي بدن كرم بمنظور رشد و فعاليت های متابوليكی جذب و بقيه به صورت كود های گرانولی دفع می شوند. در مجموع هر كرم قادر است در روز معادل وزن خود تا دو برابر تغذيه كند و 60% آن را به كود ورمی كمپوست تبديل كرده و دفع كند.

توجه به اين نکته ضروری است که کرمها با فلزات، فويل، پلاستيک، مواد شيميايی، روغن، حلال‌ها، حشره‌کش، صابون، رنگ و... تغذيه نشوند. همچنين بايد از انواع مرکبات (پرتقال، ليمو شيرين و گريپ فروت)، پياز، سير، ميخک، غذاهای پر ادويه و خيلي تند و غذاهای اسيدی اجتناب نمود، همينطور نبايد از خرزهره و ديگر گياهان سمی براي تغذيه کرمها استفاده گردد. گياهان که با آفت کش يا علف کش سمپاشی شده‌اند نبايد در فرآيند کمپوست سازی استفاده شوند. همچنين برخي از مواد به علت اينکه سلامتی انسان را به خطر می اندازند و يا مايه رنجش انسان می شوند نبايد براي توليد کود استفاده شوند. افزودن مدفوع انسان و حيوانات خانگي توصيه نمی شود زيرا باعث انتقال بيماری می شوند. گوشت، استخوان، تخم‌مرغ و محصولات لبني نبايد اضافه شود چون باعث جلب حشرات به محل می شود. اگر مواد غذايی خرد شوند بلعيدن آنها برای کرمها راحت‌تر خواهد بود. به هنگام دادن زباله‌ها در صورت امکان آنها را به تکه‌های کوچکتر تقسيم کنيد تا انجام فرآيند توليد كرم پوسال (ورمی کمپوست) برای کرمها آسان تر باشد. زباله‌ها را به مدت چند روز در داخل يک مخزن قرار دهيد تا باکتری ها شروع به شکل‌گيری کنند. همچنين از مرطوب بودن مخلوط نهايی اطمينان حاصل نماييد که مانند يک کيک اسفنجی باشد. اضافه کردن کمی ماسه ريز به توده ماده آلی به هضم غذا در سنگدان کرم کمک می نمايد.

تغذيه گونه آيزنيا فوتيدا از بستری شامل مواد نيمه پوسيده کود گاوی، کود اسبی (کودها بايد خشک باشند) کاه و کلش غلات و برخی زايدات و بقايای گياهی می باشد، در داخل اين بستر اصلی می توان مواد تازه‌ای چون زايدات سبزيجات و ميوه جات، مواد آلی و قابل تجزيه، زباله‌های خانگی، پسماندهای کارخانجات غذايی و حتی لجن و فاضلاب (بجز فاضلاب صنعتی) اضافه نمود. کود مرغی تازه به علت ميزان زياد اوره برای کرمها سمي است و بايد بعد از پوسانيدن با ساير مواد مخلوط گردد تا قابل استفاده شود، حتي کود گاوی تازه براي کرمها مناسب نمی باشد و بايد شستشو شده و يا بصورت پوسيده مصرف گردد.

بايد توجه داشت كه مخلوط كود حيوانی و بقايای گياهی كه پوسيده نباشند در صورت تامين رطوبت مراحل پوسيدگی را خواهند گذراند و به علت فعاليت ميكروارگانيزمها دمای آن تا 80 درجه سيلسيوس (سانتيگراد) بالا می رود كه براي كرمها قابل تحمل نيست و لذا بايد از كود حيوانی و بقايای گياهی تنها در صورتی استفاده كرد که به حالت پوسيده يا نيمه پوسيده باشند و مرحله کمپوست شدن را گذرانيده باشند. کرمها در خارج از سفره غذايي حرکت نمی کنند و به همين علت جمعيت آنها بسته به دسترسی به مواد غذايی رشد کرده و تثبيت می شود.

منبع : سایت شرکت تعاونی آدلی ورمی کمپوست آرتا / http://www.arta20.com/

دسته بندی: مقالات,صنایع تبدیلی,
برچسب ها : ورمی کمپوست چیست , ورمی کمپوست , فواید استفاده از کمپوست , روش تولید ورمی کمپوست , نکات قابل توجه برای تولید ورمی کمپوست , مناسب ترین گونه کرم خاکی برای تولید ورمی کمپوست , Eisenia foetida , تغذيه گونه آيزنيا فوتيدا ,

ارسال نظر

نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتیرفرش کد امنیتی

مطالب تصادفی

مطالب پربازديد